Op deze pagina:

De hemelschijf van Nebra  De menhirs van Weris                                             

De passie van Freya

Het labyrint  Keltisch knoopwerk

De wijsheid van de spin

Een heidense bedevaart

De wensput

De hemelschijf van Nebra. 

Momenteel wordt algemeen aangenomen dat de schijf diende als seizoensklok. Gedateerd als zijnde uit 1600 voor onze jaartelling, brengt het ons terug in het bronzen tijdperk. In die tijd werd het gebied bevolkt door mensen waarvan hun cultuur niet bekend is. Alleen de talloze graven zijn als materiaal bewijs bewaard gebleven. Enig houvast biedt het ontwerp van de zwaarden en dolken die bij de schijf gevonden zijn. Dit wijst in de richting van de Balkan of het oude Griekenland, maar het volk wordt in oude bronnen aldaar niet benoemd. In het gebied van de vondst zijn talloze graven gevonden uit dit tijdperk. Deze mensen leefden hier nog voor dat de Kelten arriveerden. Het agrarische tijdperk was al begonnen dus had men baat bij het timen van zaaien en oogsten.
De Nebra schijf werd gevonden in een ringwal boven op de Mittelberg. Het is aannemelijk dat deze plek werd gebruikt als observatiepunt.

Op de schijf lijken de sterren willekeurig geplaatst te zijn, behalve een cluster van 7 sterren die zijn geïdentificeerd als de plejaden zoals ze te zien waren 3600 jaar geleden. Daarnaast is de maan te zien in haar eerste kwartier. Een verklaring waarom de twee objecten op deze manier zijn afgebeeld vond men in de Mul-Apin collectie, een verzameling Babylonische documenten van 700 voor onze jaartelling, die de vroegste astronomische kennis bevat.
Hierin staat beschreven dat er een 13de maan aan het jaar toegevoegd moest worden zodra de constellatie verschijnt zoals te zien is op de schijf. Op deze manier bleef de maankalender synchroon lopen met de seizoenen.
Een ander bekend fenomeen is dat deze samenstand vooraf gaat aan een maansverduistering. De “zon” op de Nebra schijf zou dan de volle maan verbeelden.

Van origine zaten er aan beide zijden van de schijf gouden bogen, welke elk 82 graden van de cirkel omvatten. Precies de hoek waarover het punt van de opkomst en ondergang van de zon verschuift tussen de twee zonnewendes van de vindplaats. Hiermee lijkt bewezen dat de schijf verbonden is met dit gebied. Opmerkelijk is dat middels röntgenstralen is ontdekt dat onder de gouden boog die nog aanwezig is twee sterren verborgen zitten. De bogen lijken er dus op een later tijdstip aan toegevoegd te zijn. Het kan een correctie betreffen, maar ook betekenen dat men de methode had ontdekt om een zonnekalender met de maankalender te synchroniseren.

De korte boog op de schijf kan het “zonneschip” symboliseren. In die tijd werd er aangenomen dat de zon na zonsondergang per schip naar het oosten reisde om daar weer op te komen. Samen met de perforaties langs de rand van de schijf is ook deze functie op een later tijdstip aangebracht. Er wordt geopperd dat de kennis van de maankalender verloren ging, maar men wel aanvoelde dat het een belangrijk voorwerp betrof, en zodoende als cultuur object werd verheven.

Met de vondst van de Nebra schijf is het duidelijk geworden dat de kennis van de hemelen in het bronzentijdperk al aardig geëvolueerd was en zich niet beperkte tot plekken zoals Stonehenge of New Grange maar over heel Europa verspreid.

 De menhirs in Weris.

De menhirs (in totaal meer dan 20) en de 2 ganggraven van Weris zijn aan het eind van de 19de eeuw ontdekt. De stenen werden door mensen ten tijde van het Neolithicum (3000 tot 4000 jaar geleden) rechtopgezet in een kuil en op hun plaats gehouden door ruststenen. De naam van het kleine dorpje in de Belgische Ardennen betekent in het Bretons “uitzichtpunt”. De menhir waar het gehele complex van megalieten om draait lijkt de Pierre Haina (Keltisch voor “steen der voorvaders”). Het grappige is dat juist deze megaliet geen echte menhir is, maar meer een gril van moeder natuur. Hoogstwaarschijnlijk is er wel aan gewerkt om hem te prononceren. De megaliet staan op de rand van een heuvel en je moet een flinke klim maken om hem te bereiken. Het drie meter hoge monument maakt direct indruk door de helling van 45 graden. Als een vinger die uit de grond komt wijst hij naar het oosten. Er is ook weinig fantasie voor nodig om er een gigantisch fallisch symbool in te zien. Zittend op de basis overzie je de gehele vallei. Door zijn afmeting zal hij zeker in het gehele dal terug te vinden zijn geweest, maar door de huidige begroeiing is dit alleen in de winter of vroege voorjaar mogelijk. De steen is gewit en het witten werd voor het eerst vermeld in 1890. Tot op de dag van vandaag wordt dit jaarlijkse ritueel uitgevoerd door de Werisiens, een Paganistische groep die rond het Equinox vóór zonsondergang naar de Pierre Haina gaat. Met deze samenkomst houden ze de voorouderlijke traditie in stand en vieren feest.
Het witten van de megaliet heeft zijn oorsprong in de legende dat de Pierre Haina de stop is die de schacht afsluit naar het hellevuur der aarde. Eens in de zoveel tijd zou de duivel naar boven komen om het dorp te teisteren. Het witten van de steen heeft een reinigende functie en de kleur zou de duivel afschrikken waardoor hij hem niet meer aan durft te raken.

Achter de Pierre Haina bevindt zich een rotsformatie waarin een V-vormige inkeping te zien is. Als je door de inkeping kijkt en de witte menhir daarbij als het ware in het vizier houdt, kijk je precies naar het westen. Op deze manier zal je de zon boven de menhir onder zien gaan tijdens de equinoxen. Vanaf de menhirs van Oppagne zul je tijdens de zonnewende de zon boven de Pierre Haina zien opkomen. Een oriëntatie punt om de winterzonnewende waar te nemen is nooit gevonden. De geometrische overeenkomsten lijken meer dan toevallig en persoonlijk vind ik het aannemelijk dat we hier te maken hebben met een Neolithische kalender die als referentiekader werd gebruikt. Deze tijd karakteriseert zich immers door het ontstaan van de akkerbouw en veeteelt.

In een andere hypothese wordt geopperd dat de megalietenbouwers op de hoogte waren van aardstralen. De meeste menhirs staan volgens deze hypothese op plekken waar storende energie de aarde uitstroomt als gevolg van breuklijnen of wateraders. De stenen zouden als condensators dienen van kosmische en aardse energieën. De menhir zou deze energieën in een bepaalde richting leiden en zo negatieve energie omzetten in positieve energie.
De schrijver P. de Saint Hilaire (Raadselachtige Ardennen) ziet in de plaatsing van de megalieten het sterrenbeeld van de Grote Beer afgebeeld. Welke functie het zou hebben gehad heb ik niet kunnen achterhalen.

Aan de voet van de heuvel waar de Pierre Haina staat vind je het “duivelsbed” waar volgens de legende de duivel zou rusten na zijn escapades. Tijdens mijn bezoek aan dit megaliet lag er een afbeelding op, gemaakt van stenen, takken en zaden. Ik herkende er direct de duivel in, maar bedacht later dat het net zo goed de god Pan kon verbeelden. En in combinatie met de Pierre Haina als fallus symbool zag ik het duivelsbed als een altaar voor de vruchtbaarheid.

Er is nog veel meer te vertellen over de megalieten van Weris en er zal allicht nog veel meer over geschreven worden. Maar de Pierre Haina maakte de meeste indruk op me en ik voelde een bepaalde mate van opwinding tijdens de ontmoeting. Wat het ook mag zijn, het inspireert!

 De passie van Freya.

De godin was een opvallende verschijning. Haar meest geliefde attribuut was haar halsketting van goud en amber, de Brisingamen. Deze ketting was gemaakt door de dwergen die het alleen aan haar wilde geven als zij met hen het bed deelde. Freya, die altijd haar liefde vrijelijk deelde, vond het geen probleem. Waarom zou zij haar passie niet ruilen voor iets wat met passie was gemaakt? Odin was er minder blij mee en liet haar voor straf oorlog voeren in de midgard, de mensenwereld. Ze hadden de afspraak dat de helft van de gevallenen de hare waren en dat zij de eerste keuze had. De gevangenen van Odin gingen naar het Valhalla. Freya koos voor hen die een geliefde hadden op aarde, zodat deze in haar paleis Sessrumnir (huis van vele stoelen) op Folkvang (veld van het volk) weer herenigd konden worden. Hier ontving zij ook de vele minaars die ze had uit het godenrijk. Omdat ze erg van muziek hield waren er altijd liefdesliedjes te horen. Daarnaast was ze gek op de lente, bloemen en elven.

Freya bezat een mantel van veren welke haar onzichtbaar maakte voor de vijand.
De mantel zorgde er voor dat zij kon vliegen tussen de werelden. Daarnaast had zij kennis van Seidr, de magische kunst van trance en gedaanteverwisseling.
Haar strijdwagen werd voortgetrokken door twee katten, maar ze reed ook wel op een zwijn met gouden stekels of een witte merrie. De dieren staan symbool voor de eigenschappen van de godin. De katten staan voor haar schoonheid, sensuele geaardheid en het huiselijke leven. Het zwijn (Hildisvini), voor haar sluwheid en durf. Van origine haar menselijke minnaar Ottar, maar om hem toch bij haar te hebben in de godenwereld veranderde zij hem in een everzwijn.
De merrie staat symbool voor de nacht, ontembare seksualiteit en gevaarlijke magische krachten. Er wordt aangenomen dat dit de oorsprong is van het woord nachtmerrie.

Op een dag trok haar echtgenoot, die ook zo’n vrijgevochten type was, de wijde wereld in en Freya was ontroostbaar. Zij weende tranen van goud en amber. Onder verschillende namen ging zij op zoek naar hem. Als Mardol (de schoonheid van het licht op het water), Sow (zij die zaait), of Gefn (genereus), maar altijd als maîtresse, de ware aard van haar naam.
Als godin van de vruchtbaarheid der aarde, zette door haar vertrek de herfst in. De droeg aarde een wit kleed van rouw. Toen zij Od eindelijk vond onder een laurierboom in het zuiden wist Od dat hij niet verder hoefde te zoeken naar een beter ideaal. Samen gingen zij terug naar het noorden en met hen zette de lente weer in.

In de Noorse religies is Freya de aangewezen godin om een beroep op te doen als je liefde wil (her)vinden. Daarnaast is zij een voorbeeld van passie.
Om je weer bewust te worden van jouw passies in je leven kun je op een vrijdag middels meditatie contact zoeken met haar. Denk aan de aspecten in je leven waarvoor je dankbaar bent en wat je diep van binnen raakt waardoor je optimaal van het leven kan genieten. Zoek inspiratie en geniet van bloemen, muziek en de liefde. Beseffen dat elk moment een gift is van het zijn. Weten dat je kan zijn hoe je wilt zijn.

Het Labyrint. 

De oorsprong en het doel van het labyrint blijft met mysterie omgeven, maar het is duidelijk een symbool van spiritualiteit. Ze werd voornamelijk gevonden op belangrijke religieuze plaatsen.
Het volgen van het pad van het labyrint symboliseerde voor de Hindi de stappen van Shiva Nataraja, god van de dans en transformatie.
Voor de Hopi indianen was zij een symbool van moeder aarde. Het lopen van het pad stond gelijk aan de spiraal van de natuur. Hierdoor verbonden zij zich opnieuw met haar, dankte en eerde haar.
In de middeleeuwen werden er nieuwe ontwerpen gelanceerd en versierden vele kerkvloeren. Deze labyrinten verschillen van de oudere in die zin dat het pad verdeeld is in vier hoeken. Hierin is het kruis te herkennen. Deze labyrinten werden door de monniken gebruikt als pelgrims tochten welke vaak op de knieën werden afgelegd in de hoop dichter bij het goddelijke te komen.

Het is aannemelijk dat de functie van het labyrint gezocht kan worden in meditatie en als zoektocht naar antwoorden. Met de hernieuwde interesse in spiritualiteit is het labyrint weer in gebruik genomen voor deze doelen.
Je kunt het labyrint lijfelijk ervaren door er een te bezoeken of er zelf een te creëren op een open plek. Als derde mogelijkheid kan je een op papier maken en het pad volgen met je vinger.
Het tekenen van een zeven paden labyrint is makkelijker dan je denkt:

De labyrint meditatie:

Elk pad heeft een nummer dat correspondeert met de chakra’s. Op het bewuste pad ga je met die chakra aan de slag om een oplossing te zoeken voor je vraag.

1: basis chakra
2: sacraal chakra
3: zonnevlecht
4: hartchakra
5: keelchakra
6: derde oog
7: kruinchakra

Aan de opening van het labyrint neem je de tijd om tot rust te komen en je vraag helder te krijgen.
Je gaat naar binnen en loopt op pad 3. Hier orden je voor je zelf wat je denkt over je probleem.
Op pad 2 aangekomen orden je de gevoelens die je hebt over het probleem.
Op pad 1 maak je een overzicht van het effect dat het probleem heeft op je gezondheid en je bezit.
Op pad 4 onderzoek je het effect dat het probleem heeft op je spiritualiteit.
Op pad 7 vraag je de gewenste god of godin om je bij te staan.
Tot op dit punt ben je bezig geweest met het analyseren van het probleem. Dit is een functie van de linkerkant van de hersenen. Nu is het zaak om de rechterkant van je hersenen te activeren en ruimte te geven aan je intuïtie en beelden.
Op pad 6 laat je het stil worden en let je op wat je innerlijke stem je als eerste zegt.
Op pad 5 zie je de eerste stap die je moet maken om aan je innerlijke stem te voldoen.
Op pad 8 is er even helemaal niets.
Op pad 5 aangekomen overzie je de eerste stap die je moet maken zonder daar over te oordelen.
Op pad 6 luister je weer naar wat je innerlijke stem heeft gezegd.
Op pad 7 dank je de god of godin voor zijn of haar aanwezigheid.
Op pad 4 schakel je weer over naar je analytische kant en onderzoekt het effect dat de oplossing heeft op je spiritualiteit.
Op pad 1 maak je overzichtelijk hoe het je gezondheid en bezit zal beïnvloeden.
Op pad 2 orden je de gevoelens die je daarbij hebt.
Op pad 3 denk je over de oplossing.
Met het verlaten van het labyrint heb je (mogelijk) een oplossing gevonden voor je probleem.

Keltisch knoopwerk.

Over de betekenis van de vlechtwerken, spiralen en symbolen bestaat veel discussie.
Elke stam zou zo zijn eigen betekenis hebben voor het zelfde symbool. Dit wordt ondersteunt door het feit dat de stammen onderling weinig contact hadden. Ook de tijd en de op dat moment favoriete goden of godinnen hadden invloed op de betekenis.
Sommigen menen zelfs dat het vroegste werk helemaal geen betekenis had en dat het enkel diende als ornament of decoratie. Ook de invloed van het christendom zouden de oorspronkelijke betekenissen kunnen verhullen of er een betekenis aan gegeven kunnen hebben die er van origine niet was.
Hoe dan ook, het maken van Keltisch vlechtwerk is een tijdrovende bezigheid die veel concentratie vergt. Persoonlijk zie ik er ook een vorm van meditatie in zoals de mandala’s van de Boeddhisten.

De meeste symbolen zijn door archeologen geïnterpreteerd. Door de tijd en de context te beschouwen waarin de symbolen zijn verschenen zijn er betekenissen aan verbonden. Het meest karakteristieke van de Keltische kunst is dat er geen begin en geen einde is.
Dit is de reden waarom men aanneemt dat de Kelten het geloof hadden dat er geen begin en geen einde aan het leven is. De variaties van knopen en vlechtwerk zouden aangeven dat al het leven met elkaar is verbonden. Er wordt wel gesuggereerd dat de knopen dienden om kwade geesten tegen te houden, of als talisman werden gebruikt.
De “gouden” regel die wordt gehanteerd is dat driehoekige vormen worden geïnterpreteerd als een drie-eenheid. Spiralen worden gezien als symbool voor de eeuwigheid en vierkante ontwerpen als beschermingsschilden of als representatie van de vier seizoenen of windrichtingen.
Er zijn acht basisknopen geïdentificeerd waaruit de meeste knoopwerken worden opgebouwd. Door ze te herhalen ontstaan er randen of matwerk.

De dieren en menselijke figuren die in latere werken verschenen staan voor de eigenschappen van het dier of het figuur en hoe ze door middel van de knopen zijn verbonden met alles om hen heen.
Ook nu worden er nog nieuwe knopen ontwikkeld en er een betekenis aan gegeven. Dit zie je vooral in de sieradenbranche, waar de Keltische knopen een populaire basis vormen voor nieuwe ontwerpen. Een voorbeeld hiervan is de liefdesknoop die is opgebouwd uit harten.

De Salamon knoop laat een tweedeling zien. Het representeert de dualiteit. Denk aan licht en donker, man en vrouw, goed en kwaad.

De Triqueta is symboliseert de drie eenheid. Voor de Wicca maagd, moeder en wijze vrouw, voor de christenen de vader, de zoon en de heilige geest.

De Schildkoop diende vaak als talisman in vele culturen. Zij wordt gekenmerkt door een vierdeling.

De liefdesknoop. Eigenlijk kan elke knoop die twee paden met elkaar verbind een liefdesknoop genoemd worden.

De Oneindige knoop. Elk ontwerp wat uit een enkel pad bestaat en geen begin of een eind heeft kan worden bestempeld als een oneindige knoop. Er wordt gesuggereerd dat het de oneindigheid van alles representeert maar daar is nooit bewijs voor gevonden.

Het Keltische kruis symboliseert het pad naar de andere werelden en kennis.
De verticale as staat voor de andere werelden, de horizontale as voor de aarde. De cirkel symboliseert de zon als bron van licht en energie. De vroegste ontwerpen hadden gelijke assen die de windrichtingen en de elementen voorstelden. De ontwerpen met een langere verticale as werden ook wel geassocieerd met de levensboom.

De spiralen nemen een aparte plaats in tussen het vlechtwerk. Duidelijk geen knoop maar regelmatig te vinden tussen de verschillende knopen.
De enkele spiraal staat voor de groei en expansie van het innerlijke leven naar hogere spirituele vormen. In Ierland stond zij symbool voor de zon. De dubbele spiraal representeerde de equinoxen. We zien dan ook een links en rechts draaiende spiraal.
De Triskele bestaat uit drie spiralen en wijzen op het telkens weer regenereren en transformeren van het leven.

Vogels symboliseren de vrijheid en als boodschappers. Ze konden vliegen naar de andere werelden en communiceren met de goden.

Paarden werden gezien als beschermers van het land en zorgden er voor dat de mens een veilige tocht door het leven had. Ze stonden symbool voor vruchtbaarheid.

De slang. Doordat dit dier in de aarde leeft werd door de Kelten aangenomen dat het alle kennis en geheimen van de aarde bezat. Doordat de slang met regelmaat zijn huid afwerpt stond zij ook symbool voor de regeneratie.

De stier representeerde bovenaardse krachten. Voor de druïden was het een symbool voor de zon.

Honden werden beschouwd als een bron van genezingskracht en werd vaak gezien in het gezelschap van verschillende godinnen.

Vissen, en speciaal de zalm, symboliseerde wijsheid. De Kelten namen aan dat door zalm te eten zij die wijsheid tot zich konden nemen.

Het hert diende als een belangrijke voedselbron voor de kelten. Het verschijnen van een wit hert was een voorbode dat er veranderingen op komst waren.

De draak stond symbool voor het vuur en de kracht van het land.

De wijsheid van de spin

Spinnen worden geclassificeerd als Arachnida. De naam van deze classificatie stamt uit de Griekse mythologie.
Arachne was een eenvoudig meisje dat heel goed kon weven. Haar kleden waren zeer gewild. De populariteit maakte haar hoogmoedig en op een gegeven moment claimde zij beter te kunnen weven als Athenea, de weefster van het godenrijk. De Godin  probeerde haar in de gedaante van een oude vrouw te waarschuwen voor haar hooghartigheid, maar Arachne luisterde niet. Er zat voor Athenea niets anders op dan de uitdaging aan te gaan. Toen bleek dat de kleden van Athenea inderdaad van goddelijke kwaliteit waren schaamde Arachne zich diep en pleegde zelfmoord. De godin betreurde dit en bracht Arachne terug op aarde als een spin zodat ze voor altijd kon weven

De Hopi Indianen kennen in hun mythologie grootmoeder spin die het zonlicht bracht. In die tijd leefden de dieren in het donker. Omdat ze er genoeg van hadden in het donker hun weg te moeten vinden besloten ze het daglicht te halen wat zich aan de andere kant van de wereld bevond. De pogingen van de buizerd en de buidelrat mislukte jammerlijk, zij verbrandden respectievelijk hun kop en staart. (Vandaar de naam bald eagle en de kale staart van de buidelrat) Maar grootmoeder spin ving een zonnestraal handig in haar web en toen zij terug kwam zagen de dieren de prachtige stralen van haar web aan de horizon.
In een ander verhaal wordt verteld hoe grootmoeder een spin boven haar bed vond en gefascineerd was door de weefkunsten van de spin. Op een dag kwam haar kleinkind logeren en wilde de spin meteen doden, maar grootmoeder hield het kind tegen. Zij maakte het kind duidelijk dat het haar niet stoorde dat de spin daar zat en dat ze had genoten van de schoonheid van het web. De spin was zo dankbaar voor haar bescherming dat zij er voor zou zorgen dat ze alleen nog mooie dromen zou hebben. De slechte dromen werden gevangen in het web en verbrandden in de opkomende zon. Het is het verhaal achter de hedendaagse dromenvanger.

Spinnen zijn nuttige beestjes die het insectenbestand op pijl houden. Op elke hectare weiland bevinden zich gemiddeld 13000 spinnen die elke dag ongeveer 150 gram insect verorberen. De meeste spinnen vangen hun prooi met behulp van hun web, maar er zijn ook soorten bekend die hun prooi vangen vanuit een holletje in de grond.
In Kameroen, Afrika worden deze spinnen gebruikt om te divineren. Hiertoe worden vier stroken gesneden uit de bast van de palm boom. Twee lange voor het mannelijke principe, en twee korte voor het vrouwelijke principe. De stroken krijgen elk 1,2,3,of 4 inkepingen. De oneven getallen zijn positief, de even getallen negatief. De vraag wordt gesteld in de avond. Vervolgens worden de stroken als volgt over het holletje heen gelegd: positief vrouwelijk, positief mannelijk, negatief mannelijk en negatief vrouwelijk. Het geheel wordt overdekt met een aarden pot. Het orakel wordt de volgende ochtend geconsulteerd. In de nacht zal de spin uit zijn holletje kruipen op zoek naar voedsel. Hierdoor worden de stroken verplaatst. De manier waarop de stroken verplaatst zijn geeft inzicht op de vraag.

Vooral de vrouwtjes spin heeft een nogal bloeddorstige reputatie, daar sommige soorten het mannetje verorberd zodra ze zijn sperma heeft ontvangen. Bedenk echter wel dat het voor het mannetje belangrijker is om zijn genen door te geven dan te overleven. Met de extra voeding die het vrouwtje krijgt door haar minnaar op te eten hebben de nakomelingen meer kans om te overleven. Het is door dit fenomeen dat de spin door sommige culturen als de ultieme vrouwelijke kracht wordt gezien.
De spin weeft haar web elke keer opnieuw, waarbij de kapotte draden gerecycled worden. Hierin werd de associatie gezien met het wassen en afnemen van de maan.

Er zijn spinnen die giftig zijn zoals de Zwarte Weduwe, maar de meeste spinnenbeten zijn niet meer hinderlijk dan de steek van een wesp. Toch heerste er in de middeleeuwen een epidemie, Tarantisme genaamd. De ziekte, waarvan gezegd werd dat het door een beet van een spin werd veroorzaakt, ging gepaard  met ongecontroleerd gedrag en hysterie. De ziekte werd voor het eerst gerapporteerd in 1370 in het Italiaanse stadje Taranto en verspreidde zich over het land in de volgende 300 jaar.
Het ging om de wolf spin, die vernoemd werd naar het stadje en de naam Tarantula kreeg.
Er werd geopperd dat het dansen van de z.g. Tarantella de ziekte zou verhelpen. Deze wilde dans duurde uren en door het zweten kon het gif het lichaam weer verlaten. Het was opvallend dat vooral jonge mensen het slachtoffer  waren van de spinnenbeet.
 Het hele verhaal roept nogal wat vragen op. De wolf spin is  niet giftig en bezit geen hallucinerende stoffen. De Tarantella als remedie tegen spinnengif lijkt zeer plausibel.   Pas recentelijk werd de ware aard van het verhaal beschreven. De dans Tarantella blijkt een kopie te zijn van Bacchanalia, een wild en mysterieus feest ter ere van de Romeinse god Bacchus. Hij was de god van de wijn en werd gezien als de  van bevrijder van je normale zelf. Onder invloed van de wijn, of door je gewoon te laten gaan, kon je de dagelijkse beslommeringen even achter je laten. Het feest had dan ook een zeer losbandig karakter. Aanvankelijk was het een heimelijke ontmoeting waaraan alleen vrouwen deelnamen. Later werden ook mannen geïntroduceerd.  De kerk was niet gediend van het heidense en losbandige karakter van het feest en stelde een verbod in. Het volk zocht naar andere mogelijkheden om hun rite te handhaven en vond die in de spinnenbeet.

Het spinnenrag is van uitzonderlijke kwaliteit. Met een diameter welke 30 maal dunner is als een haar op je hoofd is het sterker dan staal. Het materiaal is zeer rekbaar, tot 140% van de lengte, en het absorbeert de ingekomen energie. De vlieg zal dus niet terugstuiteren zoals een trampoline dit doet!  De fascinatie van dit wonderbaarlijke goedje begon al voor onze jaartelling. In die tijd zette de Grieken spinnenrag in om wonden te bedekken. Pas recentelijk heeft men begrepen waarom: het spinnenrag is bedekt met een antibacteriële substantie.
De eigenschappen van het materiaal hebben er toe geleid dat het leger toepassingen ziet in het kogelvrije vest. De ruimtevaart maakt al gebruik van spinzijde om het zoek kruis op hun telescopen te markeren. Spinzijde kwekerijen mislukten, daar de spin geen concurrentie duldt. Een buur te dichtbij naar zijn zin werd simpelweg opgegeten. Tot op heden is men er niet in geslaagd om spinrag na te maken.

De spin had in de christelijke mythologie aanvankelijke een positief karakter. Het kindje Jezus zou in zijn kribbe beschermd zijn door een spinnenweb welke het kwade tegen hield. Toch werd zij tijdens de heksenvervolging aan de heks gekoppeld. De spin zou haar helpen met haar magie. De heks zou met behulp van een spin in een pot een storm op zee kunnen veroorzaken. Vanwege haar afmetingen kon ze gemakkelijk onder de punthoed of achter het oor verstopt worden. Vanaf die plek kon ze de heks in haar oor fluisteren. Er is zelfs een man tot hekserij veroordeeld waarbij het overtuigende bewijs de spin was die toevallig over zijn gezicht liep.

De spin heeft door de eeuwen heen een rol gespeeld in allerlei bijgeloof en werd zelf ingezet als remedie:
Een spin gevangen tijdens het weven van haar web gold als een amulet tegen het kwaad en allerlei ziekten. Het eten van een spin gerold in boter of haar eigen spinnenweb zou kracht geven.
Het doden van een spin zou ongeluk brengen of ruzie veroorzaken. Als je gebeten werd door een spin was dat een teken dat je bedrogen zou worden. Als je met je hoofd in een spinnenweb liep zou je bezoek van een vriend kunnen verwachten.

De associatie die het meest levendig is gebleven is die van creativiteit. De spin wordt ook nu nog gewaardeerd als symbool om problemen op te lossen en inspiratie te vinden.
 

Een heidense bedevaart

Wie was Walrick? Waarschijnlijk een monnik die in de eerste eeuw na onze jaartelling een abdij stichtte. Hij had veel aandacht voor de zieken en na zijn dood ontstond er een cultus rond zijn graftombe. St. Walrick werd aangeroepen door een ieder die hulp nodig had bij zijn of haar genezing. De abdij had ook grondbezit in de omgeving van Overasselt waar een klooster was gebouwd. Het klooster raakte na de 13de eeuw in verval maar de kapel werd in de 15de eeuw herbouwd en genoemd naar de heilige Walrick.

Ook deze kapel raakte in verval maar werd nooit afgebroken. In de 17de eeuw was het een ruïne maar dat deed niet onder voor haar aantrekkingskracht. Gelovigen trokken massaal naar de ruïne om te bidden en te offeren voor de zieken. Dit gebeurde met name tijdens de vastendagen,  Pasen en Pinksteren. Rond die tijd verdween de heilige Walrick naar de achtergrond en nam St. Willibrord zijn plaats in. In de legende was St.Walrick gedegradeerd tot bendeleider, die de buurt onveilig maakte. Toen zijn dochtertje ernstig ziek werd deed hij een beroep op St. Willibrord die toevallig in de buurt was om het woord te verspreiden. St. Willibrord verkondigde ook hem het woord en Walrick beloofde zich te bekeren als zijn dochtertje zou genezen. Zo geschiedde en Walrick vertrekt voor tien jaar als boeteling naar Rome. Eenmaal terug werkt hij als pastoor in de parochie en zijn voormalige bendeleden werkten mee aan de bouw van de kapel. Hij had de bijzondere gave om mensen te genezen en zijn volgelingen vroegen zich af wat ze moesten als hij er niet meer was. Daarop gaf hij de opdracht om een eik te planten op zijn graf en aldaar te bidden voor genezing.

Het achterlaten van repen stof wordt sinds 1846 benoemd. Om het ritueel kracht te geven moest er aan bepaalde voorwaarden worden voldaan. Het lapje stof, dat van het hemd van de zieke werd gescheurd, moest ongezien aan de boom worden geknoopt. De persoon moest vertrekken zonder om te kijken. Daarna trokken de buren in processie naar de kapel om aldaar te bidden. Maar er werden ook wel lapjes achtergelaten als een zieke was genezen.
Het afbinden wortelt in het geloof dat bomen bezielt zijn en dus het vermogen hebben om ziekten over te nemen. Niet bepaald een christelijke voorstelling. Het is één van de voorbeelden waaruit blijkt dat het christelijke geloof en magie samengaan.

Ook nu wordt de cultus levendig gehouden, getuige de vele lapjes in de bomen rond de kapel. Het is waarschijnlijk dat er niet meer alleen voor de zieken wordt afgebonden en dat een ieder zijn eigen ritueel daar heeft. De plek nodigt uit tot rustpunt, een goed gesprek of overdenking. Spiritualiteit kan op vele manieren beleeft worden.

De wensput.

Waterbronnen golden in deze streken als de toegang tot de woning van Holda, de godin van van de dood, het hiernamaals en de (weder)geboorte. Zij leeft nog voort in het sprookje van vrouw Holle. De meeste legenden over vrouw Holle komen uit Duitsland. In  grotten waar water druppelde waste jonge meisjes zich tijdens Ostara  om hun jeugd te bewaren. Pas getrouwde vrouwen namen een bad in ondergrondse vijvers om de vruchtbaarheid te bevorderen. In het rijk van Holda zou een boom staan waaraan baby’s hingen.

Ook Nederland heeft zijn deel aan heilige bronnen, waarvan sommige zeer oud zijn. Het gaat om waterputten die gegraven zijn op heidense plekken. Daar het Germaanse heidendom doortrokken was van natuurverering, met heilige bomen, stenen en water als levensbronnen, zag men tijdens de kerstening daar een opening om ze aan te passen aan het Christendom. Het water uit de put zou genezing brengen, soms specifiek voor bepaalde aandoeningen. De meeste putten werden gewijd aan Maria of een locale heilige. Vaak werd er een kapel of kerkje bij gebouwd.
Een van de bekendste en oudste waterputten is de Runxput in Heiloo, vlak bij Haarlem.Over de typische naam tast men in het duister. Het Heylicheloo was ooit een heilig bos voor de Germanen. Rond 690 liet Willibrord er een put slaan en een kerkje bouwen. Toen het water uit deze put geholpen zou hebben bij het bestrijden van een veepestepidemie in 1713 werd de put vernoemd naar Maria. De put is nog altijd een populaire bestemming voor bedevaartgangers.

Een wens doen bij een vijver of fontein is nog altijd een populaire bezigheid, getuige de vele muntjes die je in de verschillende bronnen overal ter wereld kan ontwaren. Zelfs op mijn nederige murmelsteen in de tuin hebben vrienden muntjes achtergelaten.
Frater Chorozon heeft een interessante theorie gegeven waarom een wens zou werken.
Hij refereert aan de chaostheorie, die het makkelijkst geïllustreerd word door het vlindereffect. De slag van de vleugels van een vlinder op het zuidelijk halfrond kan in theorie een atmosferische kettingreactie veroorzaken waardoor er, na verloop van tijd, op het noordelijke halfrond een stevige storm ontstaat.
Als wij spreken ontstaat er turbulentie in de lucht. Een zichtbaar voorbeeld is de ring van rook die je kan produceren door op de juiste manier je lippen te tuiten en lucht verplaats door het rookwolkje. Gedachten en visualisaties zouden in de elektromagnetische sfeer een golfbeweging veroorzaken, zoals een afstandbediening de tv aanzet.

“Plant je gedachten in chaos en zij verworden tot oogst”.
Maar bovenal geldt dat een rotsvast vertrouwen en geloof de mooiste wensen vervult.Het is de ware bron van magie.

De filosofie van Alchemie in vogelvlucht.

De oudste en belangrijkste alchemistische bron is de tafel van smaragd. Het betreft een groene steen, waarvan men aanneemt dat het uit smaragd vervaardigd was, waar op cryptische wijze de filosofie beschreven was. De ware herkomst ervan is in sluiers van legenden gehuld, maar men neemt aan dat het duizenden jaren oud is en geschreven werd door Hermes Trismegistus. (Vrij vertaald in het Nederlands “driewerf de grootste”)
Of dit een persoon is of een stroming betreft staat nog ter discussie evenals de plaats van herkomst. Daar de naam verwijst naar de Egyptische god van wijsheid en geschriften Thoth, zoekt men het in die regionen. Het is bekend dat de steen te zien was in Egypte, rond 300 voor onze jaartelling en dat het rond 400 na onze jaartelling is verstopt op de vlakte van Giza om het te beschermen tegen mensen die de inhoud als een gevaarlijk principe beschouwden. Velen nemen aan dat het daar nog steeds verborgen ligt.
De tekst van de smaragden tafel geeft een formule waarop het leven op fysiek, geestelijk en spiritueel gebied kan transformeren:

De tafel van smaragd van Hermes Trismegistus
Het volgende is zonder leugen de waarheid:
Zoals beneden is boven
En zo boven is beneden,
Denk hieraan  tijdens het grote werk
En dat alles ontstaat uit het ene, door bezinning op het ene,
Zo is alles geboren uit deze ene stof door middel van aanpassing.
Zijn vader is de zon, zijn moeder de maan.
De wind heeft het gedragen in zijn buik,
Zijn voedster is de aarde, de vader van de hele wereld,
Zijn kracht is volkomen.
Als deze kracht op aarde is gegoten,
scheidt dan voorzichtig de aarde van het vuur, het fijne van het grove.
Door te werken met groot verstand stijgt deze kracht van de aarde naar de hemel,
Om weer af te dalen naar de aarde en energie ontvangt van het hogere en het lagere.
Zo zal je de glorie van de hele wereld verwerven,
En de duisternis van je wegvluchten.
Dit is de kracht in zijn meest geconcentreerde vorm,
Want het zal elke ijle en vaste stof doordringen.
Zo is de wereld geschapen.
Op de wijze die hier beschreven is zullen wonderlijke transformaties voortkomen.
Daarom wordt ik Hermes Trismegistus genoemd,
Want ik bezit de drie delen van de filosofie van de hele wereld.
Dit is wat ik te zeggen had over de werking van de zon.

De Egyptenaren hadden voor onze jaartelling de reputatie van excellente metaalbewerkers. Volgens Griekse schrijvers gebruikten zij kwik in het proces om goud en zilver te winnen. Een zwart poeder wat door dit proces ontstond, zou de individualiteit van de verschillende metalen bevatten. Dit werd geassocieerd met de onderwereldse vorm van de god Osiris en  zou daardoor magische krachten hebben. Van hieruit ontstond de gedachte dat er in de verschillende legeringen en versmeltingen krachten verborgen lagen die het proces van veredeling op gang konden brengen

De zon werd als de oorsprong van al het leven gezien. Volgens de wet zo boven zo beneden zou goud de verstoffellijking van de zon zijn. Door de juiste katalysator te vinden zou men die krachten, verspreid over de lagere metalen, samen kunnen brengen om zodoende zelf goud kunnen maken.

Als het mogelijk was om metaal te veredelen tot goud dan moest het ook mogelijk zijn om een elixer te vinden dat het leven zou veredelen, verlengen of zelfs onsterfelijk te maken. Deze ultieme zoektocht vereiste diepgaande kennis van de natuur en een verlichte geest.
Het belangrijkste uitgangspunt van de alchemist is dat alles met elkaar in verband staat.
Alles is één en één is alles. Dit impliceert dat alles alles kan worden.
Men veronderstelde dat de natuur fundamenteel was opgebouwd uit vier elementen, aarde, water, lucht en vuur en verdeeld was in vrouwelijke en mannelijke aspecten. Deze principes stonden aan de wieg van alle cyclische processen op aarde. In het rijk der planten, mineralen en metalen zag men een hiërarchische opbouw welke tot uiting komt in het feit dat  vergane planten zich door de eeuwen heen, onderinvloed van de elementen zich kunnen transformeren tot mineralen of metalen.
De alchemist verbond aan de verschillende stadia in deze hiërarchie een mate van bewustzijn waarmee ze de processen konden interpreteren. Hiervoor werd de alchemie verbonden met de astrologie. Elke plant, mineraal of metaal werd geassocieerd met een astrologisch principe. En zo werd het zichtbaar hoe de materie spiritualiteit herbergt.

Het Magnum Opus (grote werk) omvat het reproduceren van de perfectie in een versnelde vorm en het aanwakkeren van de spiritualiteit in de mens; de zoektocht
naar de steen der wijzen.

Het grote werk is verdeeld in zeven stappen:

“De vader is de zon.”
Calcinatie: verbranding. Het verhitten van een substantie totdat het compleet verast is.
Het is het zinnebeeld van reiniging door vuur.
Op geestelijk niveau duidt het op het verwijderen van je masker en de overgave aan je ware ik. Op lichamelijk niveau kan het worden gezien als de verbranding van overtollig gewicht door lichamelijke arbeid/training.
Calcinatie correspondeert met Saturnus, Ram en Boogschutter

“De moeder is de maan”
Dissolutie: oplossen. Het oplossen van de assen in water.
Het zinnebeeld van reiniging door water.
Op geestelijk niveau duidt het op het toelaten van het onbewuste, dat wat we bewust bedekt of verstopt hebben en het gevoel laten spreken.
Op lichamelijk niveau kun je het vergelijken met reinigen door middel van water waardoor elke cel in je lichaam gespoeld wordt en aangekoekte delen worden losgeweekt.
Dissolutie correspondeert met Jupiter en Kreeft

“De wind heeft het gedragen in zijn buik.”
Separatie: scheiden. Het filtreren van de oplossing zodat de laatste restjes vervuiling kunnen worden verwijderd en het scheiden van het mannelijke en het vrouwelijke.
Het reinigen door lucht.
Geestelijk gesymboliseerd door het loslaten van zelfopgelegde restricties en het opeisen van je droom.
Lichamelijk gaat het over het volgen en de beheersing van je ademhaling.
Separatie correspondeert met Mars en Schorpioen

“De voedster van de aarde.”
Conjunctie: verbintenis. Het samenvoegen van de gescheiden principes die overgebleven zijn na de separatie
Het herenigen van het verstand en het gevoel.
De reiniging door aarde.
Geestelijk: De ontwikkeling van intuïtie. Het bewust zijn van de tegengestelde principes in je zelf.
Lichamelijk: Het gebruik van seksuele energie om je zelf te transformeren, zoals tantra.
Conjunctie correspondeert met Venus en Stier

“Scheidt dan voorzichtig de aarde van het vuur, het fijne van het grove.”
Fermentatie: rotting en gisting. De stof laten rotten waardoor het gaat gisten
De dood en wederopstanding van de vernieuwde geest.
Geestelijk: meditatie, contact maken met het hogere.
Lichamelijk: Het aanwakkeren van de kundalini , de levenskracht die de chakra’s met elkaar verbind waardoor de energie vrijelijk kan doorstromen. Yoga is hiervoor een veel gebruikte techniek.
Fermentatie correspondeert met Mercurius, Leeuw en Steenbok

“Door te werken met groot verstand stijgt deze kracht van de aarde naar de hemel,
Om weer af te dalen naar de aarde en energie ontvangt van het hogere en het lagere.”
Distillatie: Het koken en condenseren van de stof  om een hogere concentratie en zuiverheid te verkrijgen.
De ontdekking van de objectieve waarheid.
Geestelijk: Het ontdoen van emotionele en sentimentele verbindingen. Het loslaten van het wereldse
Lichamelijk: De ontwikkeling van het derde oog
Destillatie correspondeert met de Maan, Maagd en Weegschaal

“Dit is de kracht in zijn meest geconcentreerde vorm,
Want het zal elke ijle en vaste stof doordringen.”
Coagulatie: stolling. Het vast laten worden van de vloeistof
De ontstaan van het gouden bewustzijn, de steen der wijzen.
Geestelijk:Een onbeperkt vertrouwen.
Lichamelijk: De vorming van het gouden licht dat uit de kruinchakra stroomt wat contact heeft met het al.
Coagulatie correspondeert met de Zon, Tweelingen, Vissen en Waterman.

De echte alchemist nam zijn werk zeer serieus en gebruikte zijn kennis niet om rijk te worden. De alchemisten waarvan men vermoed dat het ze gelukt is om daadwerkelijk goud te maken gebruikten dit om de medemens te helpen.
Alchemisten vonden het belangrijk dat de kennis en wijsheid alleen door die mensen gelezen werd die er ook werkelijk klaar voor waren. De meeste alchemistische teksten en afbeeldingen staan dan ook bol van de symboliek en vaak werd er geschreven in metaforen.
Naast het feit dat de alchemisten aan de wieg stonden van de tegenwoordige chemie en belangrijke ontdekkingen hebben gedaan die in de scheikunde nog steeds gebruikt worden, is ook hun filosofie nog steeds springlevend en vind men de facetten terug in vele godsdiensten en spirituele bewegingen. 

Bronnen:

Alchemie & Mystiek - Alexander Roos
Het boek der Alchemie - Francis Melville